Samipaşazade Sezai

Samipaşazade Sezai 1859 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Osmanlı Maarif Nazırı Abdurrahman Sami Paşa, annesi Dilarayış Hanım’dır. Eğitim görmeye babasının Bugün Fatih ilçesinde bulunan Taşkasap’taki konağında başladı. Çocukluk yılları bu konakta geçti. Babası Maarif Nazırı yani Eğitim Bakanı olduğundan konakta sık sık şair ve yazarları evinde ağırlamaktaydı. Samipaşazade Sezai konaktaki yaşamı boyunca birçok şair ve yazar ile tanıştı. Konakta gördüğü eğitim sırasında Arapça, Farsça, Fransızca ve Almanca öğrendi. Daha sonraki dönemlerde ise İngilizce öğrendi.

İlk yazısı olan Maarif 1874 yılında Kamer isimli gazetede yayımlandı. 1879 yılında ise 3 perdelik Şir isimli eseri yayımlandı. 1879-1880 yılına kadar edebiyat bilgisini arttırmak için resmi bir görevde bulunmadı.

Abisi Abdüllatif Suphi Paşa’nın başında bulunduğu Evkaf Nezareti Mektubi Kalemi’ne memur olarak girdi. Babası vefat ettikten sonra Londra elçiliği ikinci katiplik görevine getirildi. Londra’da kaldığı 4 yıl içerisinde İngiliz ve Fransız edebiyatları ile ilgilendi. Elçilikte görevli olanları şapka giymesi zorunluluğuna uymayan Samipaşazade Sezai 1885 yılında görevden alındı. Samipaşazade Sezai görevden alınması sonrasında İstanbul’a döndü ve İstişare Odası’na girdi.

1886-1901 yılları arasındaki dönemi İstanbul’da geçirdi. Bu dönem onun için en verimli dönem oldu. Abdülhak Hamit ve Recaizade Ekrem ile tanıştı ve yakın dostluklar kurdu. Eski arkadaşı Namık Kemal ile mektuplaşmaya başladı. 1888 yılında en ünlü eseri olan Sergüzeşt romanını yayımladı. Bu roman bir paşazade ile bir cariyenin aşkını anlatmaktaydı. Hikayelerini 1891 yılında Küçük Şeyler isimli kitabında topladı. 1897 yılında İkdam Gazetesi’nde yazmaya başladı. Bu gazetede yazdığı bazı makaleleri ve hikayeleri Rumuzü’l- Edeb isimli kitapta 1898 yılında topladı.

Paris’e Gidişi

1901 yılında yaşadığı ortamın artık yaşanmaz bir yer olduğunu düşünerek Paris’e gitti. Paris’e gitmesinin bir nedeni de Sergüzeşt isimli romanı nedeni ile göz hapsinde olduğunu düşünmesidir. Meşrutiyet’in ilanı olan 1908 yılına kadar Paris’te kaldı. Burada Jön Türkler ile tanışarak İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katıldı.Paris’e gidişini Servet-i Fünun’da yayımlanan 1901’e Ait Bir Hatıra isimli yazısında anlatmıştır. Paris’te Geçen Yıllarını ise 1901’den İtibaren Paris’te Geçen Seneler, Paris Hatıraları, Paris’te Yedi Sene isimli yazılarında anlatmıştır.

İstanbul’a döndükten sonra Madrid elçisi olarak atandı. I. Dünya Savaşı’nın başlaması ise İsviçre’ye geçti ve savaş bitene kadar burada kaldı. İspanya’da geçirdiği yılları Gırnata ve El-Mescidü’l Camia: Elhamra isimli yazıda anlatırken, İsviçre’de geçirdiği yıları İsviçre Hatıraları isimli yazıda kaleme aldı.

1921 yılında yaş haddi dolmamasına rağmen emekli edildi. Samipaşazade Sezai bundan sonra İstanbul’a döndü. Son yıllarını Kadıköy’de bulunan evinde geçirdi. Çok sevdiği yeğeni İclal ölünce onun için yazdıklarını 1924 yılında İclal isimli kitabında topladı. TBMM’nin kararı ile 1927 yılında kendisine Hidamat-ı Vataniyye ile maaşa bağlandı. 26 Nisan 1936 tarihinde zatürre nedeni ile vefat etti ve yeğeni İclal’in yanına defnedildi.

Eserleri

SıraEser AdıEser TürüYılı
1.ŞirOyun1879
2.SergüzeştRoman1888
3.Küçük ŞeylerÖykü1891
4.Rumûzü’l-edepAnı1898
5.İclalAnı1924

Kaynaklar

Zeynep Kerman, TDV İslam Ansiklopedisi, Samipaşazade Sezai

Fevziye Abdullah, SAMİ PAŞAZÂDE SEZAÎ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa Dön