Reşat Nuri Güntekin

Reşat Nuri Güntekin, 25 Kasım 1889 tarihinde İstanbul’un Üsküdar ilçesinde doğmuştur. Doğum tarihi hakkında kesin bir bilgi yoktur. Kendisi 1893 yılında doğduğunu söylerken, Milli Eğitim Bakanlığı kayıtlarına göre 1889 yılında doğmuştur. Babası tabip binbaşı Nuri Bey, annesi Lütfiye Hanım’dır. İlköğretimine İstanbul’da başlayan Reşat Nuri Çanakkale’de bitirmiştir. Ortaöğretime Çanakkale’de başlamış, daha sonra İzmir’de bulunan Frereler Fransız Okulu’na girmiştir. Ortaöğrenimi bittikten sonra Darülfünun’da Edebiyat okumaya başlamış ve buradan da 1912 yılında mezun olmuştur.

Öğretmenlik hayatına 1913 yılında Bursa Lisesi’nde Fransızca öğretmenliği yaparak başlamıştır. 1915 ve 1931 yılları arasında İstanbul’da bulunan çeşitli okullarda öğretmenlik yapmıştır. 1921-1931 yılları arasında Dil Heyeti’nde çalışmalar yürüttü. Daha sonra Milli Eğitim Bakanlığı müfettişi olarak atandı ve milletvekili olana kadar buradaki görevinde kaldı. 1933-1943 yılları arasında Çanakkale milletvekilliği yaptı. 1947 yılında CHP’nin Ankara’da yayımladığı Ulus gazetesinin İstanbul’daki kolu olan Memleket gazetesini Kemal Turan ve Ragıp Şevki Yeşim ile beraber çıkardı. 1947 yılında Milli Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi oldu. 1950 yılında Paris Kültür Ataşesi oldu. Daha sonra UNESCO Türkiye Temsilciliği yaptı ve 1954 yılına yaşından dolayı buradan emekli oldu.

Akciğer kanserine yakalanan Reşat Nuri Güntekin tedavi için Londra’ya gitti. Ancak 7 Aralık 1956 tarihinde vefat etti ve 13 Aralık’ta Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.

Edebi Hayatı

Reşat Nuri Güntekin, çocukluk yıllarından beri edebiyata ilgi duymaktaydı. Fatma Aliye’nin kitapları ile edebiyata olan ilgisi daha da artmıştı. Ayrıca Muallim Naci ve Halit Ziya’nın eserleri onun üzerinde etki yaratmıştır.  Ayrıca babasının Çanakkale’de büyük ve zengin bir kütüphanesi bulunmaktaydı. Bu kütüphane onun yazı hayatına girmesini sağladı.

Yazarlık hayatına bazı dergi ve gazetelerde yayımlanan imzasız şiirleri ile girdi. 1917 yılında Diken dergisinde kendi adı ile çıkardığı Eski Ahbap isimli hikayesi onun edebiyat dünyasında tanınmasını sağladı. 1918 -1919 yıllarında Zaman gazetesinde Temaşa Haftaları başlığı altında tiyatro eleştirileri yaptı. Aynı dönemde Nedim, Şair, Büyük Mecmua, Temaşa, Edebi Mecmua gibi dergilerde oyunlar ve hikayeler yazdı.

1918 yılında Harabelerin Çiçeği isimli romanı Zaman gazetesinde tefrika edildi. 1920 yılında ise Dersaadet gazetesinde Gizli El isimli romanı tefrika edildi. 1920-1922 yılları arasında Hançer, Eski Rüya, Bahar Hastalığı, Karanlık Kuyu, Bir Donanma Gecesi gibi oyunları oynandı. 1922 yılında en ünlü eseri olan Çalıkuşu isimli romanı Vakit gazetesinde tefrika edildi. 1923-1924 yıllarında Münif Fehim, Abnürrrefik Ahmet Nuri, Mahmut Yesari ile Kelebek isimli mizah dergisini çıkardı. Daha sonraki yıllarda Fikirler, Yeni Türkü, Hayat, Varlık, Akbaba, Aile, Çukuraltı, Yeni Türk, Cumhuriyet, Ulus, Tan, Resimli Şark, Milliyet gibi gazete ve dergilerde yazıları yayımlandı.

Reşat Nuri Güntekin, döneminin en üretken yazarları arasındaydı. Gezip gördüğü Anadolu’daki gözlemlerinden yararlanarak birçok eser yazmıştır. Romanlarında Anadolu’daki sorunlarını anlattı ve büyük ilgi gördü.

Eserleri

SıraEser AdıEser TürüYılı
1.Gizli ElRoman1918- Tefrika 1922- Kitap
2.Eski AhbapHikaye1919
3.Rocild BeyHikaye1919
4.Recm-Gençlik ve GüzellikHikaye1919
5.HançerOyun1920
6.Çalı KuşuRoman1922
7.Eski RüyaOyun1922
8.Sönmüş YıldızlarHikaye1923
9.DamgaRoman1924
10.Ümidin GüneşiOyun1924
11.Gazeteci Düşmanı – Şemsiye Hırsızı  – İhtiyar Serseri (Üçü bir arada)Oyun1925
12.Dudaktan KalbeRoman1925
13.Akşam GüneşiRoman1926
14.Taş ParçasıOyun1926
15.Bir Kadın DüşmanıRoman1927
16.Tanrı MisafiriHikaye1927
17.Yeşil GeceRoman1928
18.Bir Köy HocasıOyun1928
19.Leyla ile MecnunHikaye1928
20.AcımakRoman1928
21.Yaprak DökümüRoman1930
22.Olağan İşlerHikaye1930
23.Babür Şah’ın SeccadesiOyun1931
24.Ümit MektebindeOyun1931
25.Bir Kır EğlencesiOyun1931
26.Kızılcık DallarıRoman1932
27.İstiklalOyun1933
28.Vergi HırsızıOyun1933
29.GökyüzüRoman1935
30.HülleciOyun1935
31.Anadolu Notları Cilt 1Gezi1936
32.Eski HastalıkRoman1938
33.Ateş GecesiRoman1942
34.Bir Yağmur GecesiOyun1943
35.DeğirmenRoman1944
36.Miskinler TekkesiRoman1946
37.Ripka İfşa EdiyorRoman1949- Tefrika
38.Harabelerin ÇiçeğiRoman1953
39.Balıkesir MuhasebecisiOyun1953
40.Tanrı Dağı ZiyafetiOyun1954
41.Kan DavasıRoman1955
42.Kavak YelleriRoman1961
43.Son SığınakRoman1961
44.Anadolu Notları Cilt 2Gezi1966
45.BoyundurukHikaye1968

Kaynaklar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa Dön